下载辰思小说免费APP
前出塞九首(其六)
杜甫
挽弓当挽强,用箭当用长。
射人先射马,擒贼先擒王。
杀人亦有限,列国自有疆。
苟能制侵陵,岂在多杀伤。
诗人先写《出塞》九首,后又写《出塞》五首;加“前”、“后”以示区别。《前出塞》是写天宝末年哥舒翰征伐吐蕃的时事,意在讽刺唐玄宗的开边黩武,本篇原列第六首,是其中较有名的一篇。
诗的前四句,很象是当时军中流行的作战歌诀,颇富韵致,饶有理趣,深得议论要领。所以黄生说它“似谣似谚,最是乐府妙境”。两个“当”,两个“先”,妙语连珠,开人胸臆,提出了作战步骤的关键所在,强调部伍要强悍,士气要高昂,对敌有方略,智勇须并用。四句以排句出之,如数家珍,宛若总结战斗经验。然而从整篇看,它还不是作品的主旨所在,而只是下文的衬笔。后四句才道出赴边作战应有的终极目的。
“杀人亦有限,列国自有疆。苟能制侵陵,岂在多杀伤?”诗人慷慨陈词,直抒胸臆,发出振聋发聩的呼声。他认为,拥强兵只为守边,赴边不为杀伐。不论是为制敌而“射马”,不论是不得已而“杀伤”,不论是拥强兵而“擒王”,都应以“制侵陵”为限度,不能乱动干戈,更不应以黩武为能事,侵犯异邦。这种以战去战,以强兵制止侵略的思想,是恢宏正论,安边良策;它反映了国家的利益,人民的愿望。所以,张会在《杜诗府粹》里说,这几句“大经济语,借戍卒口说出”。
从艺术构思说,作者采用了先扬后抑的手法:前四句以通俗而富哲理的谣谚体开势,讲如何练兵用武,怎样克敌制胜;后四句却写如何节制武功,力避杀伐,逼出“止戈为武”本旨。先行辅笔,后行主笔;辅笔与主笔之间,看似掠转,实是顺接,看似矛盾,实为辩证。因为如无可靠的武备,就不能制止外来侵略;但自恃强大武装而穷兵黩武,也是不可取的。所以诗人主张既拥强兵,又以“制侵陵”为限,才符合最广大人民的利益。浦起龙在《读杜心解》中很有体会地说:“上四(句)如此飞腾,下四(句)忽然掠转,兔起鹘落,如是!如是!”这里说的“飞腾”和“掠转”,就是指作品中的奔腾气势和波澜;这里说的“兔起鹘落”就是指在奔腾的气势中自然地逼出“拥强兵而反黩武”的深邃题旨。在唐人的篇什中,以议论取胜的作品较少,而本诗却以此见称;它以立意高、正气宏、富哲理、有气势而博得好评。
(傅经顺)
丽人行
杜甫
三月三日天气新,长安水边多丽人。
态浓意远淑且真,肌理细腻骨肉匀。
绣罗衣裳照暮春,蹙金孔雀银麒麟。
头上何所有?翠为艘洞棍薮健
背后何所见?珠压腰衱稳称身。
就中云幕椒房亲,赐名大国虢与秦。
紫驼之峰出翠釜,水精之盘行素鳞。
犀箸厌饫久未下,鸾刀缕切空纷纶。
黄门飞鞚不动尘,御厨络绎送八珍。
箫鼓哀吟感鬼神,宾从杂遝实要津。
后来鞍马何逡巡,当轩下马入锦茵。
杨花雪落覆白苹,青鸟飞去衔红巾。
炙手可热势绝伦,慎莫近前丞相嗔!
《旧唐书?杨贵妃传》载:“玄宗每年十月,幸华清宫,国忠姊妹五家扈从。每家为
第21章
第22章
第23章
第24章
第25章
第26章
第27章
第28章
第29章
第30章
第31章
第32章
第33章
第34章
第35章
第36章
第37章
第38章
第39章
第40章
第41章
第42章
第43章
第44章
第45章
第46章
第47章
第48章
第49章
第50章
第51章
第52章
第53章
第54章
第55章
第56章
第57章
第58章
第59章
第60章
第61章
第62章
第63章
第64章
第65章
第66章
第67章
第68章
第69章
第70章
第71章
第72章
第73章
第74章
第75章
第76章
第77章
第78章
第79章
第80章
第81章
第82章
第83章
第84章
第85章
第86章
第87章
第88章
第89章
第90章
第91章
第92章
第93章
第94章
第95章
第96章
第97章
第98章
第99章
第100章
第101章
第102章
第103章
第104章
第105章
第106章
第107章
第108章
第109章
第110章
第111章
第112章
第113章
第114章
第115章
第116章
第117章
第118章
第119章
第120章
第121章
第122章
第123章
第124章
第125章
第126章
第127章
第128章
第129章
第130章
第131章
第132章
第133章
第134章
第135章
第136章
第137章
第138章
第139章
第140章
第141章
第142章
第143章
第144章
第145章
第146章
第147章
第148章
第149章
第150章
第151章
第152章
第153章
第154章
第155章
第156章
第157章
第158章
第159章
第160章
第161章
第162章
第163章
第164章
第165章
第166章
第167章
第168章
第169章
第170章
第171章
第172章
第173章
第174章
第175章
第176章
第177章
第178章
第179章
第180章
第181章
第182章
第183章
第184章
第185章
第186章
第187章
第188章
第189章
第190章
第191章
第192章
第193章
第194章
第195章
第196章
第197章
第198章
第199章
第200章
第201章
第202章
第203章
第204章
第205章
第206章
第207章
第208章
第209章
第210章
第211章
第212章
第213章
第214章
第215章
第216章
第217章
第218章
第219章
第220章
第221章
第222章
第223章
第224章
第225章
第226章
第227章
第228章
第229章
第230章
第231章
第232章
第233章
第234章
第235章
第236章
第237章
第238章
第239章
第240章
第241章
第242章
第243章
第244章
第245章
第246章
第247章
第248章
第249章
第250章
第251章
第252章
第253章
第254章
第255章
第256章
第257章
第258章
第259章
第260章
第261章
第262章
第263章
第264章
第265章
第266章
第267章
第268章
第269章
第270章
第271章
第272章
第273章
第274章
第275章
第276章
第277章
第278章
第279章
第280章
第281章
第282章
第283章
第284章
第285章
第286章
第287章
第288章
第289章
第290章
第291章
第292章
第293章
第294章
第295章
第296章
第297章
第298章
第299章
第300章
第301章
第302章
第303章
第304章
第305章
第306章
第307章
第308章
第309章
第310章
第311章
第312章
第313章
第314章
第315章
第316章
第317章
第318章
第319章
第320章
第321章
第322章
第323章
第324章
第325章
第326章
第327章
第328章
第329章
第330章
第331章
第332章
第333章
第334章
第335章
第336章